Klasik Tezhip Tekniği

 


   Tezhipte temel malzeme altın ya da boyadır. Altın, dövülerek ince bir tabaka haline getirilmiş varak olarak kullanılır. Altın varak su içinde ezilip jelatinle karıştırılarak belli bir kıvama getirilir. Boya ise genellikle toprak boyalardan seçilirdi. Günümüzde sentetik boyalar kullanılmaktadır. Tezhip sanatçısı (müzehhib) bir kâğıdın üstüne çizdiği motifi önce sert bir şimşir ya da çinko altlığın üstüne koyarak çizgileri noktalar halinde iğneyle deler. Sonra bu delikli kâğıdı uygulanacağı zeminin üstüne koyarak delikleri yapışkan bir siyah tozla doldurur. Delikli kâğıt kaldırıldığında motifin uygulanacak zemine çıktığı görülür. Bu motif iyice belirginleştirilip altınla ya da boyayla doldurularak tezhip meydana getirilir.
     

    Tezhip sanatı 22 karat altın ile yapılır. Altın  Arap zamkı ile çukur bir porselen kabın içinde ezilip inceltildikten sonra  yıkanarak dibe çöken altının üzerindeki su dökülerek altın kurutulur. Desenler altınla, samur fırçayla boyanırken jelatinli su kullanılır. Daha sonra uçlarında akik taşı bulunan  "mühre"   yardımıyla paspartuya işlenen altınlar parlatılır. Kağıtlar çayla boyanmış ve l  geleneksel işlemlerle eskitilmiş  özel kağıtlardır. Guaj boya ile özellikle lacivert renk kullanılarak kompozisyonunun hazırlanması ile  birlikte, uzun ve dikkat gerektiren, inceliğine göre 3/0 10/0  ölçeğine kadar inilen samur fırçalarla yapılan Tezhip sanatı bir sabır ve emek işidir. Bu sabır Geleneksel Türk Süsleme sanatlarını gelecek nesillere taşımada önemli bir rol oynar.
 
        Kurallı bir sanat olan tezhip sanatında çiçek, Rumi, bulut adı verilen desenler kullanılır. Belli bir helezon çizen  bu desenler birbirleriyle karışmaz. Rumi kendi yolunda, bulut kendi yolunda, çiçekler kendi yollarındadır. Yazının kenarını çevreleyen ve "geçme" adını verdiğimiz kordon ve desenin bitimindeki ince "tığ" adını verdiğimiz desenler eserin en belirgin özellikleridir.

 

 

Copyright © 2008, Hat Dergisi | Designed on 2008-March-21 by alpaslan