|
Bu noktadaki yaklaşımda geleneksel ebruyu kendi içinde bir bütün
olarak incelemek mümkün olsa bile bu yaklaşım eksiklikler içermektedir.
Çünkü figüratif ebruların yapılmasından sonra ebru geleneğinde yeni bir
anlayış doğmuş bu özellikle felsefi ve estetik olarak ebrunun başkalaşmasına
yol açmıştır. Ancak biz bunlara burada kısaca değineceğiz. Çünkü asıl
anlatmak istediğimiz ebrunun varolandan farklı ve yeni ifade biçimleri
yaratabileceği buna uygun altyapı ve birikime sahip olduğudur. Geniş bir
soyutlama gücü yaratacak ve yeni anlamlar oluşturacak yerde durduğudur.
Günümüz sanat akımlarıyla bir çok açıdan örtüşen ebru sanatı yeni imkanlar
ve anlayışlar sunarak resim sanatına önemli katkılarda bulunacak yerdedir.
Biz öncelikle gelenekselleşmiş yaklaşımla oluşan ebru sanatının ,su üzerinde
çalışmanın getirdiği etkilerden hangi noktalarda yararlanmadığını
araştırmaya çalışacağız. Elbette üzerinde yeterli araştırma
yapılmamış,kaynak sıkıntısı çekilen ve yazılı ilkeleri konmamış bir sanatın
etkin ve kapsamlı araştırmalarla yerine oturtulması,başta ebru sanatçıları
ve akademisyenler olmak üzere Türk sanat çevrelerinin önündeki görevlerden
biridir. Benim yapmaya çalıştığım bu çabalara farklı bir açıdan yaklaşmak ve
teknik olanakları araştırırken bu olanakların yarattığı görsel etkiler
vasıtasıyla
bu sanatın soyutlama gücünü , yeni duyarlılık alanları ve ifade biçimlerini
oluşturmaktır. Ebru sanatının ,insanıyla bu kadar bütünleştiği bir ülkede
.zaman içersinde yeniden üretim sürecine katkılarda bulunması ekonomik
açıdan da olumlu sonuçlar doğurabilecek niteliktedir. Her ne kadar ebru
sanatı ,her sanat gibi ekonomik değer üretiminde kullanılabilirse de ,bu bir
değeri hırs ve cahillikle daha düşük bir değerle değiştirmekten başka bir
sonuç vermez. Her sanatta olduğu gibi ebru sanatının da gizil gücü bu
çabaları sonuçsuz kılar. Ancak ebru sanatı da diğer sanatlar gibi ülke
ekonomik yapılanmasında yaratıcı ve öncü çabalara geniş katkılarda
bulunabilir. Bu Türk ebru sanatçılarının çabalarıyla oluşabilecek bir
durumdur ve kendi içlerindeki farklılıklarla beraber örgütlenerek
ağırlıklarını hissettirme sorunudur. Uzun süre cam üzerine ebru yapmış ve bu
konuda el hatalarını en aza indirmek için kendi kendine teknikler
geliştirmiş bir sanatçı olarak ,birebir yaşadığım bu karmaşık sorunların
çözümsüzlüğünde ve sanatın değerinin sanat olmasından başka yerde
olamayacağının anlaşılmasında ebru sanatçılarının büyük katkısı
olabileceğini gördüm. Aslında ülkenin topraklarının,birikiminin ve
örgütlenme yetersizliğinin böyle sonuçlar doğurma potansiyeli çok fazla
olabileceğinden ,ebru sanatçılarının ebru sanatına ,onun diğer sanatlarla
olan ilişkilerine ,yeni yaratıcılık yaklaşımlarına ve giderek ülke ekonomik
yapısına sanatsal öncülüklerde bulunacak tarzda örgütlenmelerine acil
gereksinim vardır. Bu anlayıştan yola çıkarak kendi yaklaşımlarım bir özeti
niteliğinde anlayışım şöyledir: a-) Geleneksel ebru;nefsin terbiyesi
temelinde şekillenmiş,tasavvuf felsefesinden büyük ölçüde etkilenmiş bir
sanat yaklaşımı sunar.
2-) ESTETİK FARKLAR a-) Geleneksel ebru Necmeddin Okyay ebruya figür sokmak suretiyle (çiçekli ebrular)görsel bir etki arayışına yöneldi.Aslında gelenekten tam bir kopuş olarak görülmesi gereken bu tavır nedense tam bir silsile-i meratib anlayışı içinde gelenekteki yerini aldı. Bugün hattı destekleyen, ciltlerde kullanılan bir yanı olsa da sadece çiçekli ya da başka figüratif öğelerle süslü ebrular, yanında gerçekten soyut bir anlayışı temsil eden battallar, taraklılar, hatiplerde(vb) başlı başına bir görsel etki aracı olarak kullanılmaktadır. Birbiri içine geçmeyen renkler ve yoğun suyun uyumlandırıcı etkisi bu sanatın temel değerini oluşturur. Bu noktada güzelin, uyumun mükemmelin peşindedir ebru. Ancak burada günümüz sanatının en temel yaklaşımı olan sanatçının kendini ifade biçimi, kendini ve duyarlılığını en mükemmel biçimde anlatma çabasına katılma konusunda, belki biraz teknik, birazda malzeme yapısından kaynağını alan ürkeklik içindedir.Oysa gerek renk zenginliğini , gerekse soyutlama yeteneğini çok eskiden beri sabırla taşımış bir sanattı.Sanatçıya bu noktada geniş imkanlar ve açılımlar sunabilecek bir noktadaydı.
b-) EbruYorum
EBRUYORUM;
hatdergisi.com da yer
alan
|
A. Burhan ERSAN
